Συνέντευξη: Γιώτα Δημητριάδη

Φωτογραφίες: George Alexandrakis

Λατρεύεις να τη βλέπεις στη σκηνή, να μεταμορφώνεται από αέρινη και εύθραυστη παρουσία σε εκδικητικό γήινο αρπακτικό και να σε ταξιδεύει με την υπέροχη φωνή της στον κόσμο των ηρωίδων που υποδύεται. Μαγνητίζοντάς σε, καμιά ματιά σου δεν μπορεί να ξεφύγει από τη γοητευτική σκηνική παρουσία της. Η Μαρία Πρωτόπαππα ανήκει, κατά γενική ομολογία, στην «Dream team» του ελληνικού θεάτρου. Ενώ καταφέρνει παράλληλα να ξεχωρίσει με το ήθος και την ποιότητα του χαρακτήρα της.

Μέσω της μικρής οθόνης, κατάφερε να επικοινωνήσει και με το μη θεατρόφιλο κοινό, χαρίζοντάς του αξέχαστες ερμηνείες. Πόσες Δευτέρες δεν κλάψαμε με την τυραννισμένη Ευγενία Καπετανάκη στο «Νησί»; Αλλά και πόσες φορές δεν αναστενάξαμε με το ρομαντικό ειδύλλιο της Δέσποινας του «Δέκα» με τον Καλογερά; Αναμνήσεις που μας θυμίζουν ότι η τηλεόραση μπορεί να φιλοξενήσει και καλλιτεχνικά διαμαντάκια.

Τη συνάντησα σ’ ένα καφέ στο κέντρο της Αθήνας, ένα καυτό μεσημέρι, λίγο πριν ετοιμάσει τις βαλίτσες της, για την καλοκαιρινή της περιοδεία με τις «Τρωάδες» του Ευριπίδη. Εντυπωσιάστηκα από την αμεσότητά της, την ευθύτητα του χαρακτήρα της, την πηγαία ειλικρίνεια της, το γλυκό της χαμόγελο. Τι όμορφα που είναι, όταν ανακαλύπτεις ότι κάποιος αξιολάτρευτος στη σκηνή παραμένει έτσι και όταν σβήνουν τα φώτα;

protopapa

 Τη σεζόν που μας πέρασε πρωταγωνιστούσες σε τρεις παραστάσεις. Πόσο δύσκολο ήταν αυτό;

Δεν πρωταγωνιστούσα, συμμετείχα, έχει διαφορά και δεν το λέω από μετριοφροσύνη. Στην πρώτη του Καρατζά, στον «Κυκλισμό του τετραγώνου», ήμασταν ανσάμπλ πολλών ανθρώπων. Μετά το «Πένθος ταιριάζει στην Ηλέκτρα», στο Εθνικό Θέατρο, παίχτηκε για λίγες παραστάσεις και στις «Παραλλαγές θανάτου» του Χουβαρδά, στο Θέατρο Πορεία, είχα βοηθητικό ρόλο. Παρόλα αυτά και αυτό είχε τη δυσκολία του…

Και συνεχίζεις ακάθεκτη με τις «Τρωάδες»….

Με ένα δίμηνο διάλειμμα.

Ξαναδιαβάζοντας την τραγωδία του Ευριπίδη, ποιες αντιστοιχίες με την εποχή μας, σου έρχονται αυθόρμητα στο μυαλό;

Νιώθω πολύ συχνά ότι βρισκόμαστε και σήμερα σε μια εμπόλεμη κατάσταση, χωρίς τανκς, σπαθιά και φανερές αιματοχυσίες. Φυσικά, δεν το αισθάνομαι αυτό κάθε μέρα .Όμως μερικές φορές, όταν πιέζουν τα πράγματα και βλέπω ανθρώπους να βρίσκονται στα όρια της απελπισίας το βιώνω έντονα. Αυτό, λοιπόν, θεωρώ πως είναι μια εμπόλεμη κατάσταση και πως συνάδει με το θέμα του έργου.

Ένα άλλο ζήτημα ,που πολύ συχνά μου έρχεται στο μυαλό, αφορά στη θέση της γυναίκας στην κοινωνία. Κατά πόσο είμαστε ελεύθερες και πόσο στεκόμαστε ακόμα σε κανόνες πατριαρχικής κοινωνίας. Δεν τα ’χω καθόλου με τους άνδρες , εκείνοι είναι μια χαρά ως φύλο και ως οντότητες και ευτυχώς που υπάρχουν. Από εκεί και πέρα όμως, νιώθω πως πολύ συχνά δεν έχουμε χώρο να είμαστε ακέραιες.

 Από την Ηλέκτρα του Ο’Νίλ στην Ανδρομάχη του Ευριπίδη… Η Ανδρομάχη μπορούμε να πούμε ότι είναι μόνο θύμα, ενώ η Ηλέκτρα ήταν και θύτης;

Η Ανδρομάχη δεν έχει κάνει τίποτα η καημένη. Βέβαια, ο Ευριπίδης, ως σπουδαίο πνεύμα, έχει εμφυτέψει μέσα στην τραγωδία και πιο ιδιωτικά πράγματα. Η Ανδρομάχη νομίζω, και όχι μόνο εγώ, δεν το σκέφτηκα εγώ δηλαδή, απλά το αναγνωρίζω και το δέχομαι, διαπράττει ύβρη για την οποία τιμωρείται μέσα στο έργο. Κατά την είσοδό της στη σκηνή, μ’ όλα αυτά τα τραγικά που συμβαίνουν, κρατώντας το παιδί της στην αγκαλιά, παρακαλάει να πεθάνει, πολύ δικαιολογημένα βέβαια. Αμέσως μετά όμως της έρχεται το χειρότερο, η θανάτωση του παιδιού της . Οπότε είναι σαν μια ύβρις που τιμωρείται άμεσα. Θύτης πάντως σίγουρα δεν είναι…

Είναι αλήθεια ότι από πολύ μικρή ηλικία μάθαινες απ’ έξω τραγωδίες και τις έπαιζες;

Ναι, είχε κάτι βιβλία η μητέρα μου με αρχαίες τραγωδίες και τα είχα βρει. Όταν ήμουν στο δημοτικό, τα αποστήθιζα και μετά τα έπαιζα. Φυσικά όχι επισήμως, μόνη μου στο δωμάτιο μου.

 Φέτος βραβεύτηκες πάλι με το βραβείο κοινού του περιοδικού «Αθηνοράματος», σε βράβευσε ο όμιλος γυναικών Πειραιά «ΕΞΕΛΕΙΠΤΡΟΝ» με το βραβείο θεάτρου, οι κριτικές που γράφονται για σένα στο σύνολο τους είναι διθυραμβικές…

Στο σύνολο…(γελάει) όχι και όοοολες… Δεν είναι έτσι. Δεν ξέρω κιόλας, γιατί δεν τις διαβάζω τις κριτικές… αλλά εντάξει…

Εγώ, που τις διαβάζω, αυτό βλέπω(γέλια) και συνεχίζω την ερώτηση… Έχεις φανατικό κοινό, σε αναγνωρίζουν οι άνθρωποι του χώρου σου. Τι από όλα αυτά είναι πιο σημαντικό για σένα;

Δεν ξέρω, βασικά δεν το σκέφτομαι έτσι. Νομίζω ότι η εκτίμηση των συναδέλφων και του χώρου μου γενικά είναι σημαντική, τη χαίρομαι και με βοηθάει κιόλας, από την άποψη ότι χάρη σ’ αυτήν μπορώ να συνεχίσω να δουλεύω, το λέω καθαρά, ρεαλιστικά και πεζά.

Από την άλλη, αν ισχύει αυτό, ότι υπάρχει κόσμος και έρχεται να με δει επί τούτου, το οποίο εγώ πολύ λίγο το αντιλαμβάνομαι, αν και τα τελευταία χρόνια υπάρχουν άνθρωποι που μου λένε : «Ερχόμαστε και σε βλέπουμε!», με εκπλήσσει ευχάριστα! Με τιμάει πολύ, έχει μια χρησιμότητα, αλλιώς είναι ένα τίποτα, αυτό που κάνω δεν έχει νόημα…

Δεν μου αρέσει η λέξη «κοινό», αν και τη χρησιμοποιώ μερικές φορές, προτιμώ τη λέξη «θεατές», «θεατές του θεάτρου», μ’ αυτούς προσπαθούμε να επικοινωνήσουμε. Εμένα αυτός είναι ο στόχος μου. Προσπαθώ να καταλάβω τους ανθρώπους, μετά μπαίνω στη διαδικασία να τους ενσαρκώσω και μετά ψάχνω ιδέες για το τι θα επικοινωνήσω μέσα από αυτό που κάνω. Όλο αυτό χωρίς αποδέκτη, δεν έχει καμία αξία και πολύ συχνά νιώθω ότι είναι άχρηστο αυτό που κάνω. Οπότε, όταν καταλαβαίνω ότι υπάρχουν άνθρωποι που ενδιαφέρονται να μάθουν τι σκέφτομαι, μου φαίνεται περίεργο, αλλά δικαιολογώ έτσι την ύπαρξή μου, οπότε νιώθω ευγνωμοσύνη.

 Θα σε ρωτούσα τι είναι ταλέντο; Για σένα είναι η παραπάνω ικανότητα που μας περιέγραψες ;

Άλλος έχει το ένα ,άλλος έχει το άλλο, ακόμα και για την ίδια δουλειά. Γιατί ο καθένας έχει διαφορετικό εγκέφαλο και διαφορετική ιδιοσυγκρασία, είναι άλλα τα κέντρα με τα οποία δουλεύει. Εγώ έχω αυτό. Δεν με νοιάζει τι είναι ταλέντο. Μπορεί να μου αρέσει κάτι επειδή είναι όμορφο από τη φύση του εξωτερικά, αλλά μπορεί να μου αρέσει και κάτι που δεν είναι καθόλου ωραίο εξωτερικά, αλλά είναι κάτι ιδιαίτερο. Μπορεί να μου αρέσει κάτι που μου επικοινωνεί ξαφνικά, μια αποκαλυπτική ιδέα την οποία δεν είχα σκεφτεί ποτέ και μου χρησιμεύει. Μπορεί να μου αρέσει κάτι που να αφορά σε κάτι κοινότοπο. Οπότε και ταλέντο μπορεί να ’χει κανείς σε πολλά πράγματα. Εξάλλου υπάρχουν πολλά διαφορετικά είδη ηθοποιών και είναι όλα πολύ ωραία.

Ποια είναι η πιο απαιτητική συνεργασία που έχεις κάνει μέχρι σήμερα;

Όλες! Πραγματικά, δεν μπορώ να θυμηθώ…

Έχεις μετανιώσει για δουλειές που έχεις κάνει ή για δουλειές που δεν έχεις κάνει;

Για δουλειές που δεν έχω κάνει όχι. Δεν δίνω μετά την πολυτέλεια στον εαυτό μου να σκεφτεί ότι τελικά θα έπρεπε να το είχα κάνει και ήταν βλακεία που το απέρριψα. Για δουλειές που έχω κάνει ναι, με την έννοια του χαμένου χρόνου. Όχι, ότι δεν ήταν καλές οι δουλειές, αλλά εγώ δεν ταίριαζα και δεν έπρεπε να ήμουν εκεί.

protopapa 4

Τι σε χαλαρώνει μετά το θέατρο;

Εξαρτάται, συνήθως η κουβέντα και κανένα ποτό . Αν πάλι είναι πολύ κουρασμένα τα νεύρα μου, θέλω ησυχία και ταβάνι! Επίσης, με αποφορτίζει το να παρακολουθώ αστυνομικά έργα στην τηλεόραση.

Ξέρω ότι σου αρέσουν πολύ τα ταξίδια. Ποιό ήταν το καλύτερό σου μέχρι σήμερα;

Στην Ινδία!

Και ποιο ταξίδι θέλεις να ‘ναι το επόμενο;

Στην Αφρική θέλω να πάω, αλλά φοβάμαι…

Τα σχέδια σου για τη χειμερινή θεατρική σεζόν;

Θα παίξω την Τασούλα στον «Αγαπητικό της Βοσκοπούλας», σε σκηνοθεσία του Πέτρου Ζούλια, στο θέατρο Παλλάς, από τον Οκτώβρη.