Σε μια αφοπλιστική συνέντευξη ο Γιώργος Δούλος, σκηνοθέτης της παράστασης «Ο Γύρος του Κόμπου: Σικελική τραγωδία», η οποία αποτελεί αδημοσίευτο υλικό του Δημήτρη Δημητριάδη, μας μιλάει για το έργο αυτό καθαυτό αλλά και για το γεγονός ότι κρίνεται ακατάλληλο για ανήλικους.

Χωρίς να «μασάει» τα λόγια του, αλλά και με πλήρη επίγνωση της πραγματικότητας αναφέρεται στο κοινό της παράστασής του, αλλά και στον απώτερο σκοπό αυτής.

Συνέντευξη: Ηλέκτρα Λήμνιου

Φωτογραφίες: George Alexandrakis Photography

Από τις 24 Απριλίου και για 10 παραστάσεις, θα έχουμε την ευκαιρία να έρθουμε “σε επαφή” με το αδημοσίευτο έργο του Δημήτρη Δημητριάδη, σε σκηνοθεσία που φέρει το όνομά σας. Το γεγονός ότι πρόκειται για αδημοσίευτο έργο και όχι για κάποια γνωστή υπόθεση, σας φοβίζει; Πάντοτε αναφορικά με την ανταπόκριση του κόσμου.

Το έργο «Ο Γύρος του κόμπου: Σικελική τραγωδία» είναι ένα αριστούργημα που ο Δημήτρης Δημητριάδης άρχισε να γράφει τη δεκαετία του ’90, και συνέχισε να επεξεργάζεται μέχρι το 2013. Τόσα χρόνια παρέμενε και αδημοσίευτο και άπαιχτο. Καθώς το διάβαζα (ένα χρόνο πριν), με τάραξε τόσο πολύ, με κλόνισε, που πήρα αμέσως την απόφαση να το ανεβάσω. Ή καλύτερα, εκείνο αποφάσισε να με «εγκλωβίσει». Διότι περί εγκλωβισμού πρόκειται. Τώρα, το γεγονός πως φέρω την ευθύνη της πρώτης σκηνικής υλοποίησης του έργου, σαφώς και επιφορτίζει όλο το εγχείρημα με ένα πρόσθετο και ειδικό βάρος. Καλούμαι να συστήσω στο κοινό ένα άγνωστο έργο ενός τιτάνα του θεάτρου. Ε, δεν είναι και λίγο… Εύχομαι να ικανοποιήσω πρώτον εκείνον. Γιατί πάντοτε, στόχος μου είναι ο συγγραφέας. Ύστερα, να αναστατώσω το κοινό. Εννοώ, δεν πρόκειται να «ευχαριστηθεί» κανείς αυτήν την παράσταση, δεν είναι ούτε εύπεπτη ούτε ελαφριά. Ο θεατής θα έρθει αντιμέτωπος με τη βαθύτερη αλήθεια του εαυτού του, συνειδητοποιώντας πως η στάση του απέναντι στη ζωή, είναι όλη λάθος. Κι αυτή η αποκάλυψη, είναι οδυνηρή.

Που τοποθετείτε την αναφορά στο ότι η παράστασή σας “Ο γύρος του κόμπου: Σικελική τραγωδία” είναι αυστηρώς ακατάλληλη για ανηλίκους; Τι είναι αυτό που κάποιος ανήλικος δεν “πρέπει” να δει και να μάθει μέσα από αυτή την παράσταση;

Στην πραγματικότητα αυτή η αναφορά μάς καλύπτει από τυχόν εξεγέρσεις γονέων, οι οποίοι, εάν έφερναν τα παιδιά τους να παρακολουθήσουν μαζί τους την παράσταση, ίσως να τη διέκοπταν και να μας κατηγορούσαν πως δεν προειδοποιήθηκαν. Είναι σκληρά τα πράγματα. Και δεν αναφέρομαι μόνο στις λεξιλογικά και σκηνικά «αγκάθια» του έργου. Εστιάζω στην ιδεολογία που υφέρπει. Είναι τρομακτικά αντισυμβατική και προκλητική, με την έννοια της πλήρους καταστρατήγησης όλων των παραδεδομένων κανόνων και αντιλήψεων. Από αυτή την άποψη, θα ευχόμουν την παράσταση να τη δουν και μικρά παιδιά. Να σοκαριστούν, να τρομοκρατηθούν, να καταλάβουν πως η ζωή τους μάλλον σε λάθος δρόμο μπαίνει, μήπως και προλάβουν να βγουν. Όταν έρθεις σε επαφή με τον κόσμο του Δημητριάδη, αν δεν σκεφτείς σοβαρά ποιος είσαι, τι πιστεύεις και τι κάνεις, τότε δε σου αξίζει να ζεις.

Μιλώντας για ανήλικους θα ανεβάσουμε λίγο την ηλικιακή κλίμακα και θα αναφερθούμε στην νεολαία. Πιστεύετε ότι η νέα γενιά, τόσο από την πλευρά των καλλιτεχνών-ηθοποιών, όσο και από την πλευρά των αποδεκτών – κοινού, είναι εκπαιδευτικά έτοιμοι να ανταποκριθούν σε έργα που σχετίζονται με τυράννους και φιλοσόφους;

Το να είσαι έτοιμος χωράει μεγάλη συζήτηση. Τι σημαίνει; Έτοιμος από την οικογένειά σου, το σύστημα της εκπαίδευσης, τα ερεθίσματα του περιβάλλοντός σου; Όλα αυτά και άλλα ακόμη, συνθέτουν έναν άνθρωπο, με άξονα το ολότελα προσωπικό του υλικό. Ε λοιπόν, υπάρχουν ναι, νέοι, έτοιμοι για όλα αυτά. Για τον Πλάτωνα, για τη Φιλοσοφία, για την Πολιτική. Έτοιμοι για τον Δημητριάδη, δε ξέρω. Δείτε, είναι εύκολο να κατηγορεί κανείς τη νεολαία πως έχει χαμηλό επίπεδο. Ανήκω, όμως, σε αυτήν. Είμαι 25 ετών. Δε θα μιλήσω ούτε για εμένα, ούτε για τη γενιά μου. Δεν υπάρχει λόγος. Δεν υπάρχει γενιά και νεολαία. Είμαστε άνθρωποι, χωριστά. Στέκομαι αξιοπρεπώς και ισάξια δίπλα στον υπέργηρο. Ευθαρσώς. Μακάρι να συνειδητοποιήσουμε πως δεν ανήκουμε πουθενά, παρά μόνο στη Σάρκα μας. Δεν έχουμε τίποτε άλλο, αυτή είναι η πατρίδα μας, η κληρονομιά μας, η παιδεία μας, ο χαρακτήρας μας. Ας κοιτάξουμε αυτήν τη – δημητριαδική – αλήθεια κατάματα, επιτέλους. Ας πάψουμε να αναπαράγουμε ανόητα κλισέ. Δεν υπάρχει, άλλωστε, καιρός για χάσιμο. Η σάρκα μας είναι το ημερολόγιό μας. Και δυστυχώς, μετράει αντίστροφα.

Ως σκηνοθέτης ποιος είναι για εσάς ο λόγος και ο απώτερος σκοπός της παράστασης του έργου του Δημητριάδη;

Κάνω θέατρο επειδή υπάρχει ο Δημητριάδης. Κι αν συνεχίσω να κάνω, πάλι εξαιτίας του θα είναι. Δείτε, μιλάμε για μία προσωπική εμμονή, ξεκάθαρα. Έχοντας βρει μέσα του (στο θέατρο, στην ποίηση και στα δοκίμιά του) την Αλήθεια, δε χρειάζομαι κάτι άλλο. Ως προς τη συγκεκριμένη παράσταση, πρόκειται για την αφετηρία ενός ταξιδιού. Είναι η πρώτη στάση. Κι αν θέλετε, είναι μητρικής υφής, αφού ο «Γύρος του κόμπου» είναι ένα έργο – μήτρα του δημητριαδικού σύμπαντος. Σε αυτό πολεμά με όλες του τις δυνάμεις τον εχθρό του, τον Πλάτωνα. Υμνεί τη Σάρκα, την Ηδονή, την Αλήθεια, το Σκοτάδι, τη Βία. Ο άνθρωπος είναι όλα. Αυτό, όμως, είναι σχεδόν δυσβάσταχτο. Στην παράσταση, αν πρέπει να πω πως υπάρχει ένας σκοπός, είναι η κατάδειξη αυτής της τερατώδους δυσκολίας του να είσαι Άνθρωπος.

Απαγορεύεται η χρήση των φωτογραφιών για οποιοδήποτε σκοπό.