» Ζούμε σε μια εποχή που οι Τέχνες δεν έχουν ακριβώς ταυτότητα!»

Ηλιάνα Μαυρομάτη

Συνέντευξη: Γιώτα Δημητριάδη

Ίσως κάποιο Σαββατοκύριακο, χρόνια τώρα, στις εμμονικές πλέον επαναλήψεις του Ant1, να την έχεις πετύχει στους τηλεοπτικούς σου δέκτες στο «Λίτσα.com». Το όμορφο εκείνο κορίτσι έχει ωριμάσει πολύ από τότε… Καλλιτεχνικά, το αποδεικνύουν οι δουλειές της, η εμπιστοσύνη που της δείχνουν οι άνθρωποι του χώρου, ακόμα και η υποψηφιότητά της για το θεατρικό βραβείο «Μελίνα Μερκούρη». Σε προσωπικό επίπεδο, αυτό το ανακαλύπτεις εύκολα, αν παρατηρήσεις την αποφασιστικότητα με την οποία σου μιλάει για τις επιλογές της και για τους δρόμους που ακολουθεί…

Γι’ αυτούς τους δρόμους, της ζωής, της Τέχνης, των σχέσεων, των αναμνήσεων, των ανθρώπων, του θεάτρου, του έρωτα, αλλά και για τόσα άλλα μονοπάτια που ανοίγονταν πάνω στη συζήτηση μιλήσαμε με την Ηλιάνα Μαυρομάτη, ένα ηλιόλουστο κυριακάτικο πρωινό, παρέα με τον σκύλο της, τον Λάμπη, σ’ ένα ζωηρό καφέ στο Παγκράτι.

Ηλιάνα Μαυροματι city code mag

Εύκολα μπορεί να πει κανείς πως η χρονιά που πέρασε ήταν η χρονιά σου! Έπαιζες σε μια παράσταση που έκανε μεγάλη εισπρακτική και καλλιτεχνική επιτυχία, την «Μεγάλη Χίμαιρα», σκηνοθέτησες την πρώτη σου παράσταση, πρωταγωνίστησες στην κινηματογραφική ταινία «Αισθηματίες» του Ν.Τριανταφυλλίδη, που βραβεύτηκε διεθνώς, και ήσουν και υποψήφια για το βραβείο «Μελίνα Μερκούρη». Κάνοντας ένα φλας-μπακ, πώς τα βίωσες όλα αυτά;

Τη βίωσα ως μια πολύ γεμάτη χρονιά, με πάρα πολλές ώρες δουλειάς! Δεν πρόλαβα να βγω απ’ έξω και να τη δω καλά-καλά! Παρ’ όλα αυτά, σίγουρα θα τη χαρακτήριζα σαν μια δημιουργική χρονιά και μια χρονιά εσωτερικών ανακατατάξεων και σε σχέση με τη δουλειά και σε σχέση μ’ εμένα προσωπικά.

Η πορεία σου, μοιάζει λίγο αντίστροφη από τις συνηθισμένες. Τι θέλω να πω μ΄ αυτό: Έκανες επιτυχία σε πολύ μικρή ηλικία, μ’ ένα τηλεοπτικό σίριαλ, την εποχή που ακόμα οι αμοιβές στην τηλεόραση ήταν υψηλές και, στη συνέχεια, ξεκίνησες να διαγράφεις τη δική σου πορεία στο θεατρικό σανίδι. Σ΄ έναν χώρο πιο απαιτητικό καλλιτεχνικά και με σαφέστατα χαμηλότερες αμοιβές. Πώς ήταν αυτή η προσαρμογή;

Ξεκίνησα με την τηλεόραση, γιατί στη σχολή που φοίτησα δεν μας δόθηκαν κατευθύνσεις ιδεολογικές σε σχέση με τη δουλειά μας και την Τέχνη μας. Ήμουν αποπρασανατολισμένη, θα έλεγα, στο πλαίσιο της σχολής.Υπήρχε ένα ένστικτο μέσα μου, που με καθοδηγούσε προς μια κατεύθυνση, αλλά δεν μπορούσε να πάρει, ακόμη, σάρκα και οστά. Δεν ήξερα τι ακριβώς έπρεπε να κάνω για να μπορέσω να κάνω αυτό που είχα στο μυαλό μου. Μετά άρχισα να κάνω σεμινάρια μ’ ανθρώπους του θεάτρου που θαύμαζα, να μαθαίνω πράγματα κοντά τους και έτσι, σιγά-σιγά, να βρίσκω το δρόμο μου.

Μου είχε γίνει λοιπόν τότε,στη σχολή, εκείνη η τηλεοπτική πρόταση από την Όλγα Μαλέα, που σκηνοθετούσε τη σειρά, την οποία εκτιμούσα πολύ και δέχτηκα. Ήταν ο πρώτος μου ρόλος, δεν είχα κάνει θέατρο.Από αυτή μου την εμπειρία, κατάλαβα ότι η τηλεόραση είναι ένα πολύ ισχυρό μέσο, με τα θετικά του και τα αρνητικά του…

Για σένα ποια υπερίσχυσαν;

Εγώ, για να σου πω την αλήθεια, πιο πολύ αρνητικά τη βίωσα αυτή την εμπειρία. Γιατί από εκεί που πίστευα ότι θα κάνω έναν μικρό ρόλο, σε μια σειρά και αυτό δεν θα’ χει κάποιο κόστος, κατάλαβα ότι γίνεσαι αναγνωρίσιμος πάρα πολύ εύκολα και από έναν τρίτο- τέταρτο ρόλο σε μια σειρά, μπορεί ο άλλος να σε αναγνωρίζει χρόνια μετά…Ευτυχώς βρήκα τον δρόμο μου στο θέατρο και αποφεύγω πλέον την τηλεόραση.

Έχεις απορρίψει δηλαδή τηλεοπτικές προτάσεις;

Πολλές… Στη μόνη που είπα «Ναι» ήταν στη «10η Εντολή» του Πάνου Κοκκινόπουλου, που πιστεύω ότι είναι η μόνη σειρά στην τηλεόραση, που έχει μια αισθητική, μια κινηματογραφική ματιά και ενδιαφέρον για τους ηθοποιούς, αλλά και για όλους τους συντελεστές.

Θα ‘θελα να θυμηθείς μια στιγμή των παιδικών σου χρόνων, που να δείχνει ότι θα ασχολιόσουν με το θέατρο.

Η πρώτη μου παράσταση ήταν όταν ήμουν τεσσάρων χρονών, με το νηπιαγωγείο, στο Μέγαρο της Δουκίσσης Πλακεντίας στην Πεντέλη. Θυμάμαι που κάναμε τους «Γάμους του Φίγκαρο» και μ’ έχω εικόνα στο μυαλό μου, να ‘μαι πάνω στη σκηνή, μ’ ένα τεράστιο φόρεμα με φουρό. Θυμάμαι ότι ήμουν πολύ χαρούμενη! Η αίσθηση που έχω, αν και η μνήμη είναι θολή, γιατί πάνε πολλά χρόνια, είναι μια αίσθηση χαράς!

Την αμέσως επόμενη χρονιά, πάλι με το νηπιαγωγείο, κάναμε μια άλλη παράσταση και, επειδή μ’ είχε κουρέψει άθλια η μάνα μου, ντρεπόμουν απίστευτα και έφυγα κλαίγοντας από τη σκηνή. Ήταν το ακριβώς αντίθετο συναίσθημα.

Μετά την πρώτη σου σκηνοθετική απόπειρα, τι αποκομίζεις για τη δουλειά σου ως ηθοποιός;

Το βασικότερο που πήρα ήταν το ότι μέσα από την προσπάθειά μου να επικοινωνήσω με τους ηθοποιούς, για να εκμαιεύσω αυτό που θέλω από τις ερμηνείες τους, είναι το πώς θα ‘θελα να μου φέρονται εμένα οι σκηνοθέτες. Το κλίμα που θα ‘θελα να επικρατεί στις δουλειές που συμμετέχω γενικά και επειδή ο σκηνοθέτης είναι ο μαέστρος της παρέας, προσπαθούσα να κάνω το πράγμα όσο γινόταν πιο δημιουργικό και όχι βασανιστικό για τους ηθοποιούς.

Ποιο κλίμα θεωρείται «βασανιστικό» για σένα;

Βασανιστικό γίνεται όταν το «Εγώ» του καθενός υπερβαίνει τον ομαδικό στόχο. Όταν, προκειμένου να προβληθείς ή να σωθείς, αγνοείς τον κοινό στόχο της ομάδας.

Έχει υπάρξει τέτοια δουλειά, που να ήθελες να φύγεις;

Ναι…

Και τι έκανες;

Έφυγα!

Στο σινεμά, ως Αναστασία στην ταινία «Αισθηματίες», ευτύχησες να είσαι σε μια ταινία που βραβεύτηκε στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Μεξικό! Πώς ήταν αυτή η εμπειρία;

Ωραία ήταν! Εγώ έχω στο μυαλό μου την ταινία στα γυρίσματά της και όχι το αποτέλεσμά της, σ΄αυτό δεν μπορώ να ‘μαι πολύ αντικειμενική.

Συζητώντας τώρα και για τη δική σας ταινία, αλλά και για την πρόσφατη βράβευση της ταινίας του Γ. Λάνθιμου στις Κάννες. Είσαι αισιόδοξη για τον ελληνικό κινηματογράφο;

Όπως δεν έχουμε βρει την ταυτότητά μας ως λαός, έτσι δεν έχουμε βρει την ταυτότητά μας ούτε στο σινεμά ούτε στο θέατρο ούτε στη λογοτεχνία ούτε στην ποίηση. Ζούμε σε μια εποχή που οι Τέχνες δεν έχουν ακριβώς ταυτότητα. Οι δημιουργοί δεν παίρνουν μια συγκεκριμένη θέση καλλιτεχνική, αλλά πιστεύω ότι είμαστε σε μια ζύμωση για να συμβεί.

Είσαι πολιτικοποιημένη;

Προσπαθώ να είμαι…

Ποια μέτρα θα ήθελες να πάρει η κυβέρνηση για να πεις ότι βλέπεις κάτι διαφορετικό;

Δεν μπορώ να πω συγκεκριμένα μέτρα γιατί φαντάζομαι μια κοινωνία εντελώς διαφορετικά δομημένη. Οπότε πρέπει να αλλάξουν πολύ βασικές δομές για να φτάσει η κοινωνία κοντά σ’ αυτό που ονειρεύομαι.

Πότε τελειώνει για σένα μια σχέση ή ένας έρωτας;

Έχω την εντύπωση, πως δεν έχω καταφέρει ακόμα να δημιουργήσω σχέσεις ερωτικές, πιο πολύ έχει μείνει το πράγμα σ’ ένα πάθος και σε μια παιδική μου ανάγκη να καλύψω κάποια κομμάτια. Νομίζω πως, όταν δημιουργηθεί μια σχέση μ’ έναν άνθρωπο δεν τελειώνει, απλώς μπορεί ν’ αλλάξει μορφές. Ο έρωτας, από την άλλη, τελειώνει, όταν αρχίσεις να βλέπεις πραγματικά τον άλλον και όχι αυτό που καθρεφτίζεις σ’ αυτόν. Ενώ, όταν βλέπεις τον άλλον και δεν καθρεφτίζεις δικά σου κομμάτια, κάπου εκεί ξεκινάς να τον αγαπάς…

Παίζεις καλύτερα όταν είσαι ερωτευμένη;

Σίγουρα όταν είμαι ερωτευμένη, γενικά στη ζωή μου, έχω περισσότερο ενθουσιασμό. Όταν όμως δεν είμαι, μπορώ να προσεγγίσω τα πράγματα με περισσότερη νηφαλιότητα.

Ποιο είναι πιο δυνατό χαρτί η νηφαλιότητα ή ο ενθουσιασμός;

Δεν ξέρω… νομίζω η νηφαλιότητα(γέλια)