Συνέντευξη και φωτογραφίες: George Alexandrakis

Αυτόν τον μήνα επέλεξα έναν καθημερινό ήρωα που σώζει ουσιαστικά ζωές, για να τον γνωρίσουμε και να αφουγκραστούμε, έστω και ελάχιστα, έναν κλάδο διαφορετικό από αυτόν που είχατε συνηθίσει μέχρι σήμερα. Άλλωστε και η επιστήμη είναι η πιο σοβαρή μορφή Τέχνης, γιατί δίνει ζωή. Ο Δημήτρης εργάζεται στην Καρδιολογική Κλινική του Λαϊκού Νοσοκομείου και προσφέρει τις εξειδικευμένες του γνώσεις, εμπειρίες τη διάθεσή του για να γίνουν οι ζωές μας καλύτερες.

 Ο Δημήτρης Μπαρουξής είναι Νοσηλευτής με μεταπτυχιακό στην Ιατρική σχολή στο τμήμα Καρδιοαναπνευστικής Αναζωογόνησης και υποψήφιος διδάκτωρ της Ιατρικής σχολής Αθηνών, καθώς και μέλος της Ελληνικής Εταιρείας Καρδιοαναπνευστικής Αναζωογόνησης. Ας τον γνωρίσουμε.

Ib5

Ακόμη και σήμερα πολλοί άνθρωποι αποκαλούν το Νοσηλευτικό Δυναμικό ενός Κέντρου Υγείας/Νοσοκομείου ως Νοσοκόμους. Τελικά Νοσοκόμος ή Νοσηλευτής;

 Είναι γεγονός ότι ακούγεται πολλές φορές εντός και εκτός νοσοκομείου ο όρος «νοσοκόμος». Οι πολίτες δεν έχουν ενημερωθεί επαρκώς για τη διαφορά του όρου και σε ένα σημείο, μέχρι πριν από κάποια χρόνια, ευθυνόμασταν και εμείς οι ίδιοι ως επαγγελματίες υγείας. Αυτό, όμως, τείνει να αλλάξει έπειτα από προσπάθειες τόσο συλλογικές- Επιμελητήριο Ένωσης Νοσηλευτών Ελλάδος-όσο και ατομικές. Νοσηλευτής είναι ο επαγγελματίας υγείας ανώτερης εκπαίδευσης που παρέχει, μέσα από επιστημονική τεκμηριωμένη γνώση, εξειδικευμένη φροντίδα. Το σύνολο της εργασίας που βλέπουν οι ασθενείς και οι συνοδοί στην καθημερινή κλινική πράξη είναι μόνο το ήμισυ αυτής που κάνουμε καθ’ όλη τη διάρκεια της βάρδιας. Κανένας ασθενής ή συγγενής δεν γνωρίζει την προεργασία που λαμβάνει χώρα πίσω από το νοσηλευτικό σταθμό και τη συνεργασία με τους ιατρούς, ώστε να ολοκληρωθεί η θεραπεία και η αποθεραπεία.

 Τι ήταν εκείνο που σε παρακίνησε να ασχοληθείς με τη Νοσηλευτική;

Για να είμαι ειλικρινής, ακόμα και έπειτα από τόσα χρόνια, δεν μπορώ να απαντήσω… Το σίγουρο είναι ότι επιθυμούσα, μέσα από το επάγγελμα που θα ακολουθούσα, να έχω άμεση επαφή με πολύ κόσμο… Η ψυχολογία πιστεύω πως έχει το λόγο εδώ για να με ψυχαναλύσει…

 Γνωρίζουμε ότι η Νοσηλευτική υπηρεσία κάθε νοσοκομείου έχει ανάγκη από το κατάλληλο προσωπικό, γιατί πιστεύεις ότι με τόσους απόφοιτους δεν μπορεί να απορροφηθεί το Νοσηλευτικό δυναμικό μιας χώρας;

 Σε αυτό δεν ευθύνεται η εκάστοτε Νοσηλευτική Υπηρεσία, ούτε τα στελέχη της. Οι κινήσεις είναι καθημερινές, ώστε να ζητείται από τις εκάστοτε διοικήσεις να διοριστούν περισσότερα άτομα σε κάθε νοσοκομείο. Οι κυβερνητικές πολιτικές, όμως, για πολλούς και διαφόρους λόγους κατευθύνουν τις εξελίξεις. Και δεν είναι η οικονομική κρίση που ταλανίζει τον χώρο μας, ακόμα και πριν από αυτή οι ελλείψεις ήταν πολλές σε Νοσηλευτές, τονίζω σε Νοσηλευτές και όχι γενικά σε νοσηλευτικό προσωπικό που μπορεί να περιλαμβάνει και άλλα επαγγέλματα (τραυματιοφορείς, Βοηθούς θαλάμου κλπ). Μιλάω πάντα για το επάγγελμα του Νοσηλευτή.

Ποια είναι τα συνήθη προβλήματα που αντιμετωπίζετε στον Νοσηλευτικό χώρο ή και στον χώρο του Νοσοκομείου γενικότερα;

«Τα εν οίκω μη εν δήμω», η απάντησή μου στο πρώτο σκέλος της ερώτησής σου. Οι Νοσηλευτές, μέσα από δυσκολίες, μπορούμε σιγά σιγά να λύσουμε τις όποιες διαφορές μας και σε έναν βαθμό το καταφέρνουμε ήδη τον τελευταίο καιρό. Τα προβλήματα που αντιμετωπίζουμε στον χώρο του νοσοκομείου είναι οι υψηλές απαιτήσεις που υφίστανται, σε συνδυασμό με την έλλειψη νοσηλευτών και σε αυτό εμείς δε μπορούμε να κάνουμε εκπτώσεις, με αποτέλεσμα να έχουμε υποστεί σε μεγάλο βαθμό τη λεγόμενη επαγγελματική εξουθένωση. Είναι τραγικό να εργάζεσαι απόγευμα και την επόμενη ημέρα να είσαι πρωινή βάρδια και ακολούθως νύχτα. Τις προάλλες αρρώστησε συνάδελφος και κάλυψα δύο βάρδιες, δηλαδή εργάστηκα από το πρωί στις 7 έως στις 11 το βράδυ ερχόμενος σε επαφή με αρρώστους. Σκέψου πόσο επικίνδυνο είναι αυτό για τον άρρωστο και για εμάς τους ιδίους, διότι, αν ασθενήσουμε εμείς, που είμαστε τόσο λίγοι, τότε το σύστημα μπορεί να καταρρεύσει. Άλλο πρόβλημα είναι η πληρότητα των κλινών που σε ημέρα εφημερίας καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε τη συγκεκριμένη κρίση. Είναι πολύ ψυχοφθόρο να προσπαθείς να διαχειριστείς τις λίγες κενές διαθέσιμες κλίνες και να εξηγείς στον ασθενή ή το συγγενή ότι θα πρέπει να παραμείνει στο φορείο για κάποιες ώρες, μέχρι να υπάρξει κενό κρεβάτι ή να εξηγείς στον ήδη νοσηλευόμενο ασθενή ότι θα πρέπει να σηκωθεί αυτός από το κρεβάτι του για να τοποθετηθεί βαρύ περιστατικό. Αυτή η επαφή χρήζει τεράστιας διπλωματίας, ώστε να μη γίνουμε οι αποδέχτες αποδοκιμασιών. Υπάρχουν φορές που μας κατακρίνουν αδίκως και φορές που έχει κινδυνεύσει η ζωή μας.

 Υπάρχει δυσαναλογία μεταξύ νοσηλευτών και ασθενών όσον αφορά στον αριθμό;

 Σαφώς!!! Όταν καλείσαι να κάνεις απογευματινή ή νυχτερινή βάρδια μόνος σου με 25 ασθενείς ή και παραπάνω, την ερώτησή σου θα τη χαρακτήριζα ρητορική. Σε μελέτη που πραγματοποιήθηκε και δημοσιεύτηκε από τον ΟΟΣΑ το 2010, η Ελλάδα έχει ανά κλίνη 0.65 νοσηλευτές σε σχέση με τη Νορβηγία που έχει 5,38 και την Αγγλία με 3.44!

Αν γύριζες τον χρόνο πίσω πάλι Νοσηλευτική θα σπούδαζες ή θα είχες κινηθεί σε έναν διαφορετικό κλάδο και για ποιον λόγο;

Κοίταξε, έτσι όπως έχουν εξελιχτεί τα πράγματα, σου θυμίζω ότι ολοκληρώνω και τη διδακτορική μου διατριβή κάτω από δύσκολες και αντίξοες συνθήκες, δεν πιστεύω ότι θα έκανα άλλο επάγγελμα. Αγωνίζομαι για την επαγγελματική καταξίωση της Νοσηλευτικής και πιστεύω το καταφέρνω. Η γνώση είναι σύμμαχος του κάθε επαγγέλματος. Τώρα, ως άνθρωπός καθημερινός, θα μπορούσα να είμαι ηθοποιός του μουσικού θεάτρου, αλλά αυτό είναι ένα άλλο θέμα συζήτησής μας. Οπότε ας κρατήσουμε τη Νοσηλευτική, αν και οι ειδικοί λένε ότι οι πρωταρχικές επιλογές μπορεί να σε οδηγήσουν με τα συνοδά προβλήματα ενός επαγγέλματος πιο γρήγορα σε burnout, επειδή τα δίνουμε όλα «Ψυχή τε και Σώματι».

Πέρα από το Νοσοκομείο που εργάζεσαι, είσαι και Υπεύθυνος Ποιότητας στην Ελληνική Εταιρεία Καρδιοαναπνευστικής Αναζωογόνησης, πόσο σημαντικό είναι για τους πολίτες, επαγγελματίες και μη, να εκπαιδευτούν στην Καρδιοαναπνευστική Αναζωογόνηση;

 Πρωταρχικά, αποτελεί μεγάλη τιμή να ανήκω ως τακτικό μέλος σε μία ιστορική ιατρική μη κερδοσκοπικού εταιρεία και, δεύτερον, να ανήκω στο Διοικητικό Συμβούλιό της τα τελευταία χρόνια. Η ΕΕΚΑΑ παρέχει πιστοποιημένη τεκμηριωμένη επιστημονική γνώση, όχι μόνο στα θέματα της Αναζωογόνησης, αλλά και της αντιμετώπισης του επείγοντος περιστατικού τα τελευταία 21 χρόνια. Ο Πρόεδρος της καθηγητής, κος Θεόδωρος Ξάνθος, ήταν ο πρώτος που αναγνώρισε την ικανότητα των Νοσηλευτών να ηγούνται σεμιναρίων της, καθώς έχει αποδειχθεί, μέσα από έρευνες, ότι ο Νοσηλευτής είναι καλύτερος εκπαιδευτής πολλές φορές από τον Ιατρό σε σεμινάρια Αναζωογόνησης (Βασικής και Εξειδικευμένης). Η ανάθεση αυτής της θέσης με ώθησε να αφοσιωθώ ολοκληρωτικά στο επείγον περιστατικό και να προσπαθήσω, μέσα από τα διεθνή πρότυπα, να υπάρξει κοινή γραμμή εκπαίδευσης των υγειονομικών στην Ελλάδα. Αυτό το έχουμε καταφέρει συνολικά με τα υπόλοιπα μέλη του ΔΣ, τα οποία είναι καταξιωμένα στον χώρο. Ο ολιστικός συνεχής έλεγχος των εκπαιδευτών και της επιλογής τους για τα σεμινάρια της ΕΕΚΑΑ είναι το πρώτιστο καθήκον μου και είναι γεγονός ότι ο στόχος έχει επιτευχθεί, διότι οι ίδιοι οι εκπαιδευτές που παρέχουν αφιλοκερδώς έργο, όπως και όλοι μας, έχουν υιοθετήσει την παραπάνω στάση. Είναι σημαντικό να εκπαιδευτεί ο πολίτης στην Βασική Καρδιοαναπνευστική Αναζωογόνηση, διότι η ανακοπή δεν ανήκει στον κλινικό χώρο ως επί το πλείστον, αλλά στο εξωνοσοκομειακό περιβάλλον. Εκεί ο συμπολίτης μπορεί να διατηρήσει στη ζωή ένα θύμα καρδιακής ανακοπής μέχρι να έρθει εξειδικευμένη βοήθεια. Εσύ τι λες, είναι η δεν είναι σημαντικό αυτό για τον άνθρωπο ως νοήμον ον σε αυτόν τον πλανήτη; Από την άλλη, οι γιατροί και οι νοσηλευτές , οφείλουν να γνωρίζουν όχι μόνο εξειδικευμένη αναζωογόνηση ενηλίκων, παιδιών και νεογνών, αλλά και να προλαμβάνουν, δηλαδή να αναγνωρίζουν τα πρώιμα σημεία που μπορεί να υποδηλώνουν την επιδείνωση του ασθενούς, ώστε να μην οδηγείται στην καρδιοαναπνευστική ανακοπή. Αυτός είναι εξάλλου ο ρόλος των πιστοποιημένων σεμιναριών.

Υπάρχουν «ιδιόρρυθμοι ασθενείς» ή κατανοείς ότι, όταν βρεθείς σε μία τέτοια δύσκολη θέση, η ψυχολογία μπορεί να αλλάξει και να γίνεις πιο επιθετικός προς το προσωπικό ενός νοσοκομείου;

Υπάρχουν ιδιόρρυθμες προσωπικότητες που εξελίχθηκαν στη ζωή τους και η ασθένειά τους τις κάνει να είναι παράξενες και ιδιαίτερα υπερβολικές στις αντιδράσεις. Αυτό δεν αλλάζει με την ασθένεια, έτσι εξελίχθηκαν ως προσωπικότητες, αλλά μπορούμε να το αντιμετωπίσουμε με την κατάλληλη στάση, η οποία μπορεί να είναι κάθετη κάποιες φορές, αλλά επιβάλλεται. Είμαστε επαγγελματίες υγείας με προσωπικότητα, δεν γίνεται να δεχόμαστε τα πάντα με απάθεια, ειδικά όταν μας προσβάλλουν επί προσωπικού δίχως να ευθυνόμαστε. Σαφώς, οφείλουμε να είμαστε ευγενικοί, αλλά όχι παθητικοί δέκτες. Οι συγγενείς των ασθενών έχουν μία άλλη αντίληψη για τον ασθενή τους, μία άλλη στάση τελείως διαφορετική, πολλές φορές κυριαρχούν οι τύψεις ή άλλα συμφέροντα. Εκεί έχουμε τη δυνατότητα εμείς οι νοσηλευτές να τους εξηγήσουμε τα πάντα με γνώμονα το καλό του δικού τους ανθρώπου, αλλά όχι του «εγώ» τους.

 Τελικά, Δημήτρη, πόσο κοστίζει ένα χαμόγελο προς έναν ασθενή;

 Δεν κοστίζει… Περνούμε δύσκολες καταστάσεις στη προσωπική μας ζωή, αλλά ο ασθενής δεν οφείλει σε τίποτα να μας βλέπει αδιάφορους και παγερούς. Η ΑΞΙΑ του χαμόγελου είναι ανεκτίμητη, όπως και για εμάς η ΑΞΙΑ ενός «ευχαριστώ»! Ηθική απολαβή τεράστια! Δεν θα ξεχάσω μητέρα καρκινοπαθή, που, όταν έφυγε από τη ζωή το παιδί της 23 ετών, ήρθε και μου φίλησε τα χέρια. Δεν ξεπληρώνεται με τίποτα αυτό, όσα χρήματα και να σου δώσουν.

 Για να ενημερωθείτε για το έργο της Ελληνικής Εταιρείας Καρδιοαναπνευστικής Αναζωογόνησης πατήστε εδώ: [button link=»https://www.facebook.com/HSCPR» color=»silver» window=»yes»]Facebook[/button]